سابقه و هدف: نظر به این که وجود نابرابری جنسیتی در جامعه می تواند موجب هدررفتن نیروی انسانی، کاهش نقش زنان در مشارکت اجتماعی، تحت تاثیر قرار دادن سلامت جسمی و روانی زنان، خشونت در خانواده و به طور کلی تاخیر در توسعه یک کشور گردد، نیاز است تا راهکارهای کاهش نابرابری جنسیتی شناخته و اجرا شود. لذا این مطالعه با هدف تبیین راهکارهای کاهش نابرابری جنسیتی انجام شده است. مواد و روش ها: این پژوهش کیفی به شیوه بحث گروهی متمرکز در 3 گروه و با مشارکت 22 نفر (دو گروه 7 نفره و یک گروه 8 نفره) شامل اساتید گروه بهداشت باروری (6 نفر)، روانشناس (2 نفر)، جامعه شناس (2 نفر)، کارشناس شاغل در حوزه مامایی (3 نفر) و دانشجویان مقطع دکترا یا ارشد که حداقل سابقه کار 5 سال در حوزه مامایی داشتند (6 نفر) و فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی (3 نفر) در سال 1400 در دو شهر تهران و ساری در مورد راهکارهای توانمندسازی زنان در کاهش نابرابری جنسیتی در بستر جامعه ایران انجام شد. نمونه گیری به شیوه هدفمند و با حداکثر تنوع (از نظرسن، تحصیلات، وضعیت اقتصادی، وضعیت تاهل) تا زمان اشباع داده ها انجام شد. آنالیز با رویکرد تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. یافته ها: راهکارهای کاهش نابرابری جنسیتی در 4 تم اصلی شامل کاهش نابرابری ها در حوزه اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی طبقه بندی شد. استنتاج: جهت توانمندسازی زنان و کاهش نابرابری جنسیتی می توان به نابرابری جنسیتی از حوزه ابعاد اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی نگریست و از طریق این عوامل در جهت کاهش آن اقدام کرد.

این مطالعه با هدف بررسی دیدگاه های زنان قربانی خشونت و بررسی عوامل خطر و محافظت کننده از آن صورت گرفته است. این بررسی یک مطالعه کیفی می باشد که با برگزاری دو جلسه بحث گروهی متمرکز با حضور 9 الی 10 نفر از زنان قربانی خشونت همسر از مناطق جنوب و جنوب شرقی تهران در هر جلسه برگزار گردید. داده ها، مطالعه ثبت و ضبط گردیدند سپس کدبندی شدند و نتایج استخراج شد. یافته ها نشان دادند که زنان قربانی خشونت با هر سه جنبه خشونت یعنی عاطفی، جنسی و جسمی آشنایی داشتند و خشونت عاطفی را از سایر جنبه های خشونت مهم تر می دانستند. به نظر ایشان، زنان قربانی خشونت بیشتر زنانی با اعتماد به نفس پایین، بدون حمایت اجتماعی و خانوادگی هستند و از شرایط بعد از طلاق می ترسند. این زنان بیشترین منبع حمایتی را قوانین می دانستند که در حال حاضر نقش قوانین را در حمایت از زنان کم رنگ می دانستند. در نتیجه همسرآزاری یک پدیده چند بعدی است که در حال حاضر آن نمی توان فقط به یک بعد پرداخت، هر چند که اصلاح و اجرای قوانین بیش از همه ابعاد در کمک به این زنان نقش خواهد داشت.

زمینه: سلامت سیاره ای یک مفهومی است که نشانگر آن است سلامت انسانی با سلامت سامانه های طبیعی زمین در پیوند بوده و از یکدیگر غیرقابل تفکیک می باشند. سلامت سیاره ای به اهمیت سامانه های طبیعی در موارد بیماری های حاصله و آسیب های بالقوه ای که از آشفتگی های انسان ساز این سامانه ها برمی آیند، می پردازد. مواد و روش ها: به منظور بررسی دیدگاه دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر پیرامون سلامت سیاره ای در ارتباط با حرفۀ پزشکی، از شیوۀ کیفی بحث گروهی متمرکز (FGD) استفاده گردید. چهار دورۀ بحث گروهی متمرکز با مشارکت 21 نفر از دانشجویان پزشکی طراحی شد. میزان آشنایی دانشجویان پزشکی با تغییرات اقلیمی و پیوند آن ها با سلامت (هدف اول)، گسترۀ اختیار وظیفه ای پزشک در پیوند با سلامت سیاره ای و چگونگی علاقمند نمودن دانشجویان پزشکی با این وظیفه (هدف دوم)، محور هر دوره از بحث های گروهی متمرکز بود. یافته ها: دانشجویان پزشکی از طریق رسانه ها و همچنین تجربیات فردی از تغییرات اقلیم و اثرات آن بر محیط زیست و از ارتباط تنگاتنگ و ارگانیک چالش های انسان ساز زیست محیطی با سلامت، آگاهمند بودند. اکثر آن ها توجه به مسائل زیست محیطی را از جمله وظایف اخلاقی و سازمانی یک پزشک آینده قلمداد کرده و استفاده از روش های جذاب و چند رسانه ای همراه با کار عملی میدانی جهت ارتقاء آگاهی دانشجویان پزشکی در مورد مقولات در پیوست با سلامت سیاره ای تأکید نمودند. نتیجه گیری: با اجتناب از روش های سنتی می توان به طریق شیوه های خلاقانه و نوآورانه در قالب فعالیت های میان رشته ای و میدانی، آموزش های سلامت سیاره ای را در برنامه های آموزش پزشکی ادغام نمود تا پزشکان آینده از آگاهی کافی برای رویارویی با چالش ها و مسائل سلامت حاصله از تغییرات اقلیمی انسان ساز، برخوردار گردند.

مقدمه: حدود 40000 نفر از ایرانیان در طول 8 جنگ عراق- ایران به اسارت گرفته شدند. وضعیت محیط فیزیکی و شرایط نا مطلوب زندان ها و طول مدت اسارت با بروز مشکلات فیزیکی و روانی در اسیران جنگی همراه بوده است. هدف از انجام این مطالعه تعیین و الویت بندی مشکلات سلامت آزادگان بود.مواد و روش ها: این مطالعه از نوع کیفی (Qualitative study) و به صورت مصاحبه گروهی (Focus group discussion) انجام شد. ده نفر از آزادگانی که سابقه اسارت داشته و با مشکلات سلامت آشنایی بیشتری داشتند و دارای تحصیلات در رشته پزشکی و روانشناسی بودند انتخاب شدند. این بررسی در هفت جلسه برگزار شد. اعضای گروه مشکلات مهم پیش روی آزادگان در زمینه سلامت را به صورت بارش افکار بیان کردند. سپس مشکلات بیان شده دسته بندی و خلاصه شدند. اعضای گروه به لیست مشکلات بر اساس شاخص های الویت بندی بین 1 تا 10 امتیاز دادند. جهت تعیین مهمترین مشکل سلامت آزادگان، امتیازات داده شده به هر مشکل توسط شرکت کنندگان در تمامی فرم ها با هم جمع شده و بالاترین امتیاز به منزله مهمترین مشکل سلامت آزادگان درنظر گرفته شد.یافته ها: میانگین سنی افراد گروه مورد مطالعه 45.5 سال با طیف سنی 41 تا 57 بود. کمترین مدت اسارت 30 ماه و بیشترین مدت اسارت 100 ماه بود. مهمترین مشکلات سلامت آزادگان که از بالاترین امتیاز برخوردار بودند به ترتیب شامل: اختلال افسردگی پس از سانحه، پوسیدگی دندان، افسردگی، اضطراب و بیماری های استخوان و مفاصل بود.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که مشکلات روانپزشکی و دهان و دندان از مهمترین مشکلات سلامت از نظر گروه شرکت کننده در مطالعه بوده است. به منظور تایید یافته های این پژوهش ضروری است مطالعه ای کمی با حجم نمونه بالا طراحی و اجرا شود تا نوع و شدت مشکلات سلامت آزادگان به طور دقیق بررسی و در صورت نیاز برنامه ریزی های لازم اتخاذ شود.

مقدمه: خشونت خانگی علیه زنان یک مشکل سلامت همگانی است که سلامت زنان، خانواده و جامعه را بشدت تحت تاثیر قرار می دهد. این پدیدهدارای ابعاد و ریشه های متعددی است. نقش و روابط زن و مرد در خانواده می تواند در بروز و پذیرش آن موثر باشد. این مقاله بخشی از نتایج یک طرح جامع پژوهش کیفی است که در فاز اول آن عوامل زمینه ساز و راهکارهای پیشگیری را از دیدگاه زوجهای تهرانی مورد بررسی قرار می دهد.روشها: این پژوهش کیفی با تشکیل جلسات بحث گروهی متمرکز با حضور 50 زوج از مناطق مختلف شهر تهران در 8 گروه و طی دو روز اجرا شد. معیار تقسیم گروهها جنسیت، سطح سواد و پیشینه خشونت خانگی درخانواده بود.نتایج: به نظر نمونه ها در دوران جدید نقش مرد در خانه پررنگتر شده ولی هنوز مسوولیتهای اصلی مربوط به امور داخلی خانه و فرزندان برعهده زنان است و این علاوه بر نقشهای اجتماعی و جدیدی آنهاست. زنان همیشه نقش فداکاری و تعدیل کننده مصایب و مشکلات زندگی را عهده دار هستند. با وجود کاهش خشونت جسمی، خشونت روانی علیه زنان افزایش یافته است. از نظر مردان مهریه بالا، آگاهی زنان، کاهش روحیه انتقادپذیری، عدم پذیرش مردان از نقش اجتماعی زنان، عوامل فردی و تربیت خانوادگی، تاثیرپذیری از جامعه و دوستان و نبود فرهنگ مراجعه به روانپزشک و مشاور در بروز خشونت موثر هستند. از نظر زنان استقلال، بار مسوولیت و فشار بیشتر، کاهش تحمل، خستگی و فرسودگی زنان و عدم حمایت های قانونی زمینه ساز خشونت می باشد. آموزش خانواده ها در زمینه مهارتهای زندگی رفتار صحیح زوجین با یکدیگر و آشنایی با حقوق و تکالیف یکدیگر، تقویت آموزشهای قبل از ازدواج، اصلاح قوانین و ایجاد فرهنگ شادی و گفتمان از راهکارهای پیشنهادی بودند.بحث و نتیجه گیری: جامعه ما در حال گذر از جامعه سنتی به مدرن است که پیامدهای آن خشونت خانگی را بویژه در ابعاد روانی تشدید می نماید. افزایش آگاهی و اموزش جامعه در مواجهه با چالشهای این گذر می تواند در کاهش این پدیده موثر باشد.

مقدمه بارداری مرحله ای بسیار مهم و حساس در زندگی زنان است. مهمترین ضامن حفظ تندرستی مادر و جنین در دوران بارداری، آگاهی از مراقبت های این دوران و عمل نمودن به آن ها است. سواد سلامت و سبک زندگی فاکتور های مهم و قابل اصلاح جهت دستیابی به تندرستی است، که حمایت و همراهی زنان در این دوران بسیار مهم و حیاتی است این دوران با تغییرات جسمانی و روانی زیادی در زنان همراه است. حتی در بارداری طبیعی ممکن است که توانایی انجام نقش های معمول مراقبت از خود در زندگی زن باردار تحت تاثیر قرار گیرد. این پژوهش با هدف مقایسه اثر بخشی آموزش خودمراقبتی به دو روش آموزش برگشتی و بحث گروهی متمرکز بر سبک زندگی زنان باردار انجام شده است. روش کار این پژوهش در سال 1397 و در شهرستان گناباد انجام شده است و در آن 90 نفر از زنان باردار، انتخاب و بصورت تصادفی به دو گروه مداخله بحث گروهی و آموزش برگشتی و یک گروه کنترل تقسیم شدند. برنامه آموزشی مطابق با مراحل روش آموزش برگشتی و بحث گروهی متمرکز برای هر یک از گروه های مداخله طراحی شد. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه مشخصات دموگرافیک، و پرسشنامه سبک زندگی ارتقا دهنده والکر و چک لیست خودمراقبتی بود که قبل و یک ماه بعد از مداخله در سه گروه تکمیل شد. برنامه آموزشی برای گروه های مداخله به اجرا درآمد و گروه کنترل هیچ گونه آموزشی را دریافت نکردند. ارزشیابی تاثیرات برنامه آموزشی یک ماه پس از آموزش انجام شد. نتایج به وسیله نرم افزار آماری SPSS نسخه 20 و با استفاده از آزمون های تی مستقل، تی زوجی و آنوا تجزیه و تحلیل شد. میزان P کمتر از 0/05 معنی دار در نظر گرفته شد. یافته ها در تمام ابعاد سبک زندگی به جزء بعد مدیریت استرس در دو گروه آموزش برگشتی و بحث گروهی متمرکز بعد از مداخله به طور معنی داری افزایش یافت امادر گروه کنترل بعد مداخله، تفاوت معنی داری نداشت. و در میانگین نمرات سبک زندگی در بین سه گروه بعد مداخله آموزشی تفاوت معناداری بوجود آمد که آموزش به روش بحث گروهی متمرکز نسبت به روش آموزش برگشتی تاثیر بیشتری داشت. نتیجه گیری این دو روش در ارتقای سبک زندگی زنان باردار موثر بود اما روش بحث گروهی متمرکز تاثیر بیشتری در ارتقای سبک زندگی نسبت به روش آموزش برگشتی داشت. توصیه می شود استفاده از روش بحث گروهی در آموزش به گروه های تحت پوشش بیشتر مدنظر قرار گیرد.

شناسایی اولویت های برتر پژوهشی در زمینه سلامت برای هدایت جریان تحقیق بسیار حیاتی می باشد. اولویت سنجی پژوهشی همچنین نقش بسیار مهمی برای ارتقاء طراحی برنامه های تداخلی، سیاست ها و ایجاد سیستم های خدمات سلامت دارد. به منظور شناسایی اولویت های پژوهشی سلامت در شهر بوشهر، از شیوه کیفی بحث متمرکز گروهی (FGD) با مشارکت 99 نفر در گروههای سنی مشخص متفاوت، استفاده گردید. دوازده دوره بحث گروهی در هر دو جنس، با هدف شناسایی عوامل تعیین کننده سلامت و عوامل ارتقاء دهنده آن طراحی شد. بیماری های غیرواگیر شامل بیماری های قلب و عروق، مهمترین گستره مورد نیاز مردم در گستره سلامت در گروههای مورد بحث گروهی مطرح شد. تغذیه ناسالم، مشکلات روحی – روانی و اعتیاد به مواد مخدر، بعنوان عوامل تعیین کننده سلامت عنوان شدند. مردم مشارکت کننده در بحث های گروهی، خواستار آموزش در زمینه شیوه های سالم زندگی، دنیای بدون اعتیاد، آشنایی با مشکلات روحی روانی و ایدز بودند. بنابراین، نیازی اساسی برای تدوین سیستم های مراقبتی در زمینه عوامل خطرساز رفتاری و شناسایی شیوه های سالم زندگی به منظور طراحی پژوهش های تداخلی برای پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی در سطح جامعه احساس می شود.  

مقدمه: بوفه های مدارس از مهمترین منابع تامین کننده میان وعده های دانش آموزان به شمار می روند. با توجه به مصرف زیاد تنقلات کم ارزش و غیر مغذی در میان وعده های آنان، مطالعه حاضر انجام شد.هدف: مطالعه حاضر با هدف شناخت دیدگاهها و عملکرد دانش آموزان در زمینه مصرف صبحانه، میان وعده و وضعیت بوفه های مدارس در سال 1385 انجام گرفت.مواد و روشها: پژوهش حاضر به روش کیفی انجام گرفت و بر اساس نمونه گیری مبتنی بر اهداف مطالعه، 240 دانش آموز از 12 مدرسه راهنمایی منطقه 4 آموزش و پرورش شهر تهران انتخاب شدند. اجرای عملیات میدانی مشتمل بر 24 جلسه بحث گروهی بود که هر یک با تعداد 8-10 نفر و هر جلسه 60 دقیقه به طول انجامید. سپس، کلیه یادداشت ها مقایسه، نواقص احتمالی رفع و با فایل صوتی کنترل و پس از کد گذاری، دسته بندی و تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: بیش از نیمی از دانش آموزان دلیل مصرف میان وعده را برطرف کردن ضعف و گرسنگی می دانستند. میان وعده حدود نیمی از دختران کیک، کلوچه و شیر و تعدادی از پسران میوه، ساندویچ و کیک بود. اکثر دانش آموزان وجود بوفه را در مدرسه ضروری و بیش از نیمی از آنان وضعیت بوفه را متوسط تا بد می دانستند. بیش از نیمی از دانش آموزان اظهار داشتند که خوراکی های بوفه تنوع نداشته، گران، غیربهداشتی و غیر مغذی است.بحث و نتیجه گیری: با توجه به الگوی نامطلوب میان وعده دانش آموزان، سامان دهی وضعیت بوفه ها به منظور افزایش دسترسی آنان به مواد غذایی با ارزش تغذیه ای، گامی مهم در جهت تغییر رفتارهای غذایی دانش آموزان به شمار می رود.